Kurdî English

1915 Diyarbakır; Kürtler Sözlü Tarih Projesi

PROJE ÖZETİ

1915 Diyarbakır; Kürtler Sözlü Tarih Projesi, Kürtler arasında 1915 soykırımının birbirlerine nasıl anlatıldığı ve kuşaklar arası nasıl aktarıldığı, gündelik ekonomik, kültürel ve sosyal hayatlarını nasıl etkilediğini Diyarbakır özelinde kişisel hayat hikayeleri üzerinden anlatmayı ve kamuoyu ile paylaşmayı amaçlayan bir sözlü tarih projesidir.

ARKA PLAN

Son yıllarda 1915 soykırımına dair özellikle Ermeniler’in soykırım öncesinde bu coğrafyadaki yaşamı ve yarattıkları kültürel değerler bağlamında önemli çalışmalar yapılmaktadır. Örneğin  Hrant Dink Vakfı’nın “Sessizliğin Sesi 1-2 Diyarbakırlı Ermeniler Konuşuyor” adlı çalışması bu alanda önemli bir çalışmadır.  Bu yapılan çalışmalar 1915 ve öncesinde hem Ermenilerin bu coğrafyadaki varlıkları hem de farklı kültürlerin birlikte yaşamını ortaya koyması açısından önemli bir işlev görmektedir.

Fakat Ermenilerle aynı coğrafyada yüzyıllarca birlikte yaşamış bir halk olan Kürtlerin 1915 trajedisindeki pozisyonu ve Kürtler üzerindeki etkileri araştırmaya muhtaç bir konudur. Kürtlerin yaşadıkları bir çok kent, kasaba ve köylerde soykırım hikayelerini duymak mümkündür. Ancak bunlar sadece sözlü olarak anlatılar olarak hafızalarda kalmakta ve yittikçe yok olmaktadır. Projeyi Kürtlerin yoğun olarak yaşadığı tüm coğrafyada yapmak mümkündür. Ancak özelde bu proje Diyarbakır özelinde yapılacaktır. Diyarbakır özelinde yapmasının nedeni, soykırım sürecinde Diyarbakır’ın merkezi bir rol oynamasıdır. Bu merkezi rolde zamanın Diyarbakır valisi Doktor Reşit ve Diyarbakır’ın yerli eşrafı bulunmaktadır. Diyarbakır hem barındırdığı Ermeni nüfusu hem de civar vilayetlerden tehcir sebebiyle getirilen Ermeni kafilelerin toplandığı yerdir. (Belge yayınları; Malta yargılamaları/ Confiscation and distraction; The Young Turk teizur of Ermenian property (Continuum Publication 2011). Ayrıca Diyarbakır’da Kürtler arasında soykırımıyla ilgili hikayeler yoğun bir şekilde dile getirilmekte fakat bunların yazılı bir arşivi bulunmamaktadır. Bu nedenle 1915 Diyarbakır; Kürtler sözlü tarih projesi hem söz konusu anlatıların Türkiye’de daha geniş bir kamuoyuyla paylaşılmasını sağlayacaktır hem de bu alanda araştırma yapan kişi ve kurumlar için önemli bir arşiv görevi görecektir.

                 AMAÇ 

1-  1915 Ermeni soykırımının yüzüncü yıldönümü yaklaşırken, Ermenilerle aynı coğrafyayı ve yaşamı paylaşmış olan Kürtlerin soykırıma dair hafızasını ve soykırım sonrasında o coğrafyada sosyal ve kültürel değişimi araştırmayı ve kamuoyu ile paylaşmayı,

2-   Toplumda bir tabu halini almış ve konuşulmayan Ermeni soykırımıyla yüzleşmek ve toplumların kendi geçmişleriyle hesaplaşması için bir tartışma ortamı yaratmayı,

3-   Görsel ve yazılı olarak arşiv çalışması yapmayı amaçlamaktadır.

HEDEF

1-   Bugünlerde Kürt meselesinin çözümü tartışmaları hız kazanmış ve yeni bir Türkiye kurulması üzerine konuşulurken; geçmişin karanlık sayfalarından biri olan Ermeni soykırımıyla hesaplaşma ve yüzleşme adına Kürt toplumunda ortaya çıkan duyarlılığın bilince dönüşmesine katkı sunmayı hedeflemektedir.

 

YÖNTEM

Proje bir sözlü tarih projesidir ve Diyarbakır ve çeversinde yürütülecektir. Bu nedenle kişisel anlatımların bir kayıt cihazı yoluyla ve video olarak kayıt edilmesi yöntemi kullanılacaktır. Proje kapsamında Diyarbakır ve çevresinde 60 kişi ile sözlü tarih görüşmeleri yapılacaktır. Bu görüşmecilerin farklı kuşaklardan kadın/erkek ve gençlerin sayısal eşitliğine dikkat edilecektir. 

Basında Çıkan Haberler...

Agos Gazetesi, Emre Can Dağlıoğlu, 25 Nisan 2014 tıklayınız...

T24, 30 Mayıs, 2014  tıklayınız...

Agos Gazetesi, Özgün Çağlar, 24 Haziran 2014 tıklayınız...

 

PROJE DESTEKÇİLERİMİZ

 

                  

 


Copyright © 2018