Kurdî English

İsmail Beşikci Vakfının iki yılda bir düzenlediği Kürt Çalışmaları Konferansının üçüncüsü Boğaziçi Üniversitesi İbrahim Bodur Oditoryumunda 30 Nisan 2016 tarihinde yapıldı. Konferans üniversite öğrencileri, öğretim üyeleri ve araştırmacılar tarafından yoğun bir katılımla yapıldı.  

Konferansın açış konuşmasını İBV Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Ruşen Arslan yaptı. Ruşen Arslan  genel olarak güncel durumu değerlendirdi. Türk devletinin Kürd ve Kürdistana yaklaşımını ve yüz yıldır zihniyetinin değişmediğini ve Vakfımıza yönelik izlediği politikayı anlattı. 

Devletin bugün Kürd şehirlerinde suç işlediğini, Kürdistan’nın demografik yapısını bozduğunukatliamlar yaptığını ve son olarak Surda acele kamulaştırma kararı aldığını belirtti.Vakfın çalışmalarının yanı sıra  İBV ödüllerinin verileceğini, acele kamulaştırma kararına karşı dava açıldığını söyledi. 

Akademisyenlerin imza kampanyasına yönelik operasyonlara karşı Vakıf olarak akademisyenlerin yanında olduğunun altını çizdi. Ruşen Arslandan sonra Martin Van Bruinessen Kürdistan’ın tarihsel, sosyolojik ve idari yapısına ilişkin önemli tarihsel bir sunum yaptı. 

Martin Van Bruinesse, Osmanlıların Kürdlere çok geniş bir özerklik verdiğini ve idris-i Bitlisinin yönetiminde yarı bağımsız bir yapı oluşturulduğunu ve bu yapıda edebiyat, sanat ve kültür çok geliştiğini anlattı. Brunessen devamla o dönemde Kürdistan eyaletinde yerel idare Kürd beylerin, genel idare ise Osmanlının elinde olduğunu vurguladı. Bu yapının 19 yüzyılda feshedildiğini yerine ailelerin konulduğunu söyledi. Şex Ubeydullah NehriSex Sait, Sex Mahmut aileleri gibi 19. yüzyıldan sonra bu ailelerin Kürdistanda etkinliği arttı. 

Martin Van Bruinnessen, konuşmasında nüfus sahibi ailelerin büyük kısmının  Iraktan, Osmanlıdan ayrılmak gibi fikirlerinin olmadığını ancak Barzani ailesinin diğerlerinden farklı olduğunu feodal ve aşiret olmadığını ve zenginde olmadığını söyledi. Bruinessennin konuşması tarihsel bazı olay ve olgulara yönelik önemli tespitler içeriyordu. 

İki açılış konuşmasından sonra Doç. Dr. Bülent Bilmezin moderatörlüğüne birinci oturum mekan, coğrafya ve tarih alanında yapılan çalışmaların sunumlarıyla başladı. İlk sunumu Süleymaniye’de Baban mirliğinin siyasal güç ve mekan ilişkisi üzerine Yrd. Doç. Dr. Metin Atmaca yaptı. Baban miri Abdurrahman paşa ve yaveri Ömer ağanın Osmanlı ilişkilerini, yönetim anlayışını, saray ve divanı ile ilgili önemli bilgiler verdi. Mirlerin miri Abdurrahmanpaşanın Soran bölgesinde sürdürdüğü egemenlik Kürd kimliğinin yavaş yavaş şekillenmeye başladığı, sanatsal ve edebi eserlerin filizlendiği bir dönem. Nali, Salim ve Kurdi ile ilgili bilgiler sundu. 

Oturumun ikinci konuşmacısı Yrd. Doç. Dr. Zeynep Türkyılmaz’dı. Türkyılmaz’ın sunumu  “Kızılbaşlar ve Ezidileri:19 yüzyılda Osmanlının diğer Kürdleri” üzerineydi. Sunumda Kızılbaş ve Ezidilerin uğradıkları haksızlıkları, mağduriyetleri ve bu iki toplum arasındaki benzerlikler anlatıldı. Gerek Kızılbaş Kürdlerin, gerekse Ezidi Kürdlerin kendilerini korumak için Hıristiyan ve Protestan olduklarını söyledi. Ve bu iki toplumun tarihin her döneminde kıyıldıklarını açıkladı. 

Dr. Uğur Bahadır bu oturumun üçüncü konuşmacı olarak sürgün Ermeniler ve Zirki beyleri üzerine çalışmasını aktardı. Zirki beylerinin Hazro’da nasıl yaşadıklarını ve zamanla Budak ailesine dönüşüm sürecini, yurtluk, ocaklık ve  sancaklığın ne olduğuna ilişkin ayrıntılı doneler ortaya koyarak konuşmasını bitirdi. 

Konferans’ın ikinci oturumu öğleden sonra devam etti. Bu oturumun moderatörlüğünü Yrd. Doç. Dr. İbrahim Sharo Garip yaptı. Konferansın ikinci oturumunun konu başlığı ise uluslararası hukuk ve özerk yönetimler üzerineydi. 

Bu oturumda Alexandra Xanthaki, Dr. Derya Bayır ve Yrd. Doç. Dr. Elçin Aktoprak  birer sunum yaptılar. 

Alexandra Xanthaki özerk yönetimlerin ne olduğu ve özerkliğin kurumsal temellerini anlatarak özerkliğin bağımsızlığın alt yapısı olmadığını açıkladı.  

Dr. Derya Bayır ise özerk yönetimlerde yargı düzenini bir çok olgu ve  kıyaslamalarla  ufuk açıcı bir sunum yaptı. Anglo Sakson hukukunu, İspanya’da ise Katalonya örneğini vererek hukuk düzenini anlattı. 

Yrd. Doç. Dr. Elçin Aktoprak ise ezilen ulus ve azınlıklarda özgüven sorunu ve milliyetçilik üzerinde durdu. 

Konferansın son bölümü Yrd. Doç. Dr. Bülent Küçük’ün moderatörlüğünde Kürdistan’da yönetim tahayyülleri üzerineydi. Kürd siyasetçi Fuat önen “Bağımsızlığı”, siyasetçi Bayram Bozyel “Federal sistemi” Yrd. Doç. Dr. Çetin Gürer ise “demokratik özerkliği” anlattı. 

Fuat Önen, Kürdistan meselesinin aslında bir sınır meselesi olduğunu ve bu sınırların Kürdlerle Kürdleri böldüğünü ve kalıcı çözümün ise Kürdlerin devletleşmesinden geçtiğini anlattı. 

Bayram Bozyel ise, Federal sistemin hem gerçekçi hem de Kürtler için uygun bir model olduğunu ve Kuzey Kürdistan’a federalizmin daha rahat uygulanabileceği söyledi. 

Yrd. Doç. Dr. Çetin Gürer, Demokratik özerkliği çok etraflı ve detaylandırarak sunumunu gerçekleştirdi. Kürd sorununun devlet sınırları içinde çözülebileceğini yani bir başka ifadeyle Türkiye’nin demokratikleşmesi ile bu meselenin çözülebileceğini savundu. Kürd meselesinin  parçalanmış ve paylaşılmış bir Kürdistan sorunu olmadığını belirtti. 

30 Nisan 2016 tarihinde gerçekleştirilen 3. Kürt Çalışmaları Konferansı yoğun bir katılımla soru cevap bölümünden sonra sona erdi.

Diğer tüm konferanslarda ki sunumlar Vakıf tarafından kitap haline getirildi. Bu yılki konferans sunumları da toplum ve tarih bilinci açısından önemli bir çalışma oldu.  Tarihe bir belge olarak ve araştırmacıların hizmetine sunulmak üzere kitap haline getirilecektir. 

 

Mayıs 2016 

İBV Yönetim Kurulu Başkanı

İbrahim Gürbüz 

 

 


1 2 3 4 5 6 7 8 9 10
Copyright © 2017